ÖZEL EĞİTİM OKULLARININ TANITIMI
(06.03.2003, POLİS RADYOSU PROGAMI)

Oktay TOPALOĞLU, Psikolojik Danışman,
Hacer KARABULUT, Psikolojik Danışman
Sülbiye CEBECİ, Psikolojik Danışman
Mamak Rehberlikve Araştırma Merkezi

2. Özel Eğitim Okullarına öğrenci yerleştime işlemleri nasıl gerçekleştirilmektedir?
Özel eğitim okullarına öğrencinin kaydının yapılabilmesi için öğrenci velisinin il ve ilçe merkezlerinde bulunan RAM'lara dilekçe ile başvurmaları gerekmektedir. RAM bünyesinde oluşturulan Eğitsel tanılama, izleme ve değerlendirme ekibi tarafından yöneltme kararı alınan öğrencilerin yerleştirme işlemleri ekibin aldığı yöneltme kararı doğrultusunda özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yapılır. Eğitsel tanılama, izleme ve değerlendirme ekibi gerekli gördüğü durumlarda sağlık kurulu raporu veya bir uzman hekim tarafından düzenlenen tıbbi değerlendirme raporu isteyebilir. Sırası gelen öğrencinin okula kaydı yapılır.

3. Zihinsel öğrenme yetersizliği olan bireyler için açılan ilköğretim okullarından sözedebilir misiniz?
Orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan ilköğretim çağı çocukları için, kaynaştırma uygulamaları esas olmakla birlikte, gündüzlü ilköğretim kurumları açılır.
Bu okullarda Bakanlık tarafından, denkliği bozmayacak düzenlemeler yapılarak hazırlanmış ilköğretim programları uygulanır. Okulda sınıf öğretmenliği esastır. Sınıf mevcudu tüm sınıflarda en fazla 10 öğrenciden oluşur.
İlköğretimlerini tamamlayanlara ilköğretim diploması verilir. Bu öğrenciler bireysel gelişim özellikleri ve yeterliliklerine uygun orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarına yöneltilirler.

4. Zihinsel öğrenme yetersizliği olan bireyler için açılan eğitim-uygulama okullarının işleyişinden söz edebilir misiniz?
Genel eğitim programlarından yararlanamayan, okul öncesi ve zorunlu ilköğretim çağındaki, ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocuklar için, gündüzlü özel eğitim kurumları açılır. Bu okullarda, öğrencilerin, öz bakım ve temel yaşam becerileri ile işlevsel akademik becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla gelişimsel eğitim programları uygulanır.
Ankara genelinde hemen hemen her ilçede bir eğitim-uygulama okul bulunmaktadır. Yine bu okullara 7-14 yaş arası ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği bulunan, tuvalet eğitimini kazanmış, çift engeli bulunmayan öğrenciler alınır. Bu okulların öğretim süresi 8 yıldır. 1 yıl hazırlık ve öz-bakım becerileri eğitimi yanı sıra ana sınıfı eğitimi de verilmektedir.
Bu okullarda sınıf öğretmenliği esastır. Sınıf mevcutları, okul öncesi eğitim sınıflarında en fazla altı, diğer sınıflarda ise en fazla sekiz öğrenciden oluşur. Okul etkinlik süresi günde toplam altı saattir.
Öğretmenler, her çocuğun bireyselleştirilmiş eğitim programına göre hem grup eğitimi hem de birebir eğitim verirler.
Eğitim-uygulama okulu eğitimini tamamlayan öğrenciler, öğretmen ve okul yönetimince alınan yöneltme kararı doğrultusunda yaygın eğitim programlarına ve iş eğitim merkezlerine yöneltilirler.

5. Özel Eğitim gerektiren bireyler için açılan iş eğitim merkezlerinin özellikleri nelerdir? Hangi yaş grubu öğrencilerimiz bu merkezlerden yararlanabilirler?
Eğitim-uygulama okullarını bitiren veya zorunlu eğitim çağı (7-14 yaş) dışında kalan (14 yaşından büyük olan) zihinsel öğrenme yetersizliği olanlar ve/veya genel eğitim programlarından yararlanamayan özel eğitim gerektiren bireylerin; temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme gereksinimlerini karşılamak, topluma uyumlarını sağlamak, onları işe hazırlamak amacıyla; farklı konu ve sürelerde meslek kurslarının düzenlendiği, gündüzlü özel eğitim kurumları yani İş Eğitim Merkezleri açılır. Zihinsel öğrenme yetersizliği olan bireyler için açılan iş eğitim merkezlerine devam edecek kursiyerlerde yaş sınırı aranmamaktadır.
Görme ,işitme, ortopedik yetersizliği olanlar için de iş eğitim merkezleri açılır.
Bir kurs açılabilmesi için kursiyer sayısının en az beş, en fazla 10 olması gerekmektedir.İş eğitim merkezlerinde sınıf öğretmenliği esastır. (Sınıflarda bir özel eğitim öğretmeni ile bir atölye öğretmeni / usta öğretici veya iki özel eğitim öğretmeni görevlendirilir. )
Kurs programları, merkez tarafından iş yeri temsilcileri ile işbirliği içinde hazırlanır. Programların hazırlanmasında çevrenin olanak ve koşulları dikkate alınır.
Kursların süresi programın içeriğine göre en az bir, en fazla üç öğretim yılı olarak belirlenir.Merkezde etkinlik süresi günde toplam altı saattir. Kursiyerler ilgi, istek ve yeterlilikleri ölçüsünde işe yöneltilirler.

6. Özel Eğitim gerektiren bireyler için açılan mesleki eğitim merkezlerinde hangi uygulamalar gerçekleştirlmektedir?
İlköğretimlerini tamamlayan, 20 yaşından gün almamış,orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olanlar veya ilköğretimlerini tamamlayıp genel ve mesleki orta öğretim programlarına devam edemeyecek özel eğitim gerektiren bireylerin; temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme gereksinimlerini karşılamak,topluma uyumlarını sağlamak, işe ve mesleğe hazırlamak amacıyla, farklı konu ve sürelerde meslek kurslarının düzenlendiği gündüzlü özel eğitim kurumları yani Mesleki Eğitim Merkezleri açılır.
Görme, işitme, ortopedik yetersizliği olanlar içinde mesleki eğitim merkezleri açılır. Sınıf mevcutları 10 öğrenciden fazla olamaz.Merkezde etkinlik süresi günde toplam altı saattir. Mesleki eğitim merkezlerinde sınıf öğretmenliği esastır.
Merkezin programı birinci yıl hazırlık olmak üzere dört yıldır. Hazırlık sınıflarında öğrencilere, kültür dersleri ve merkezdeki atölyelerde gerekli teorik bilgiler verilir, uygulamalı iş eğitimi yoluyla temel bilgi ve beceriler kazandırılır. Bu sınıfta öğrenciler bir iş yerine gönderilmezler.
Öğrenciler birinci, ikinci ve üçüncü sınıflarda haftalık ders çizelgesinde gösterilen kültür dersleri ile yönlendirildiği mesleki eğitim dersleri verilir. İş yerine yerleştirilen öğrenciler kültür ve mesleki eğitim derslerini haftada bir gün merkezde, uygulamalı beceri eğitimini dört gün işletmelerde görürler. İşe yerleştirilemeyen öğrenciler ise merkezdeki atölyelerde beceri eğitimi görürler. İşe yerleştirilen öğrenciler 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu'nun çırak öğrencilere verdiği haklardan yararlanırlar.

7. Hastanede yatan çocuklar için açılna kurumlar hakkında bilgi verir misiniz? (Hastane İlköğretim Okulları)
Resmi ve özel hastanelerde çeşitli hastalıklarından dolayı yatan ve tedavi gören çocuklar için ( sürekli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle) , Milli Eğitim, Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıkları ve üniversiteler arasında imzalanan protokollere göre eğitim-öğretimden yararlanma, ders yılı kayıplarını önleme amacıyla, özel eğitim kurumları Bakanlığa bağlı olarak açılır. Zorunlu ilköğretim çağında olan çocuklar için hastane ilköğretim okulu açılır.
Hastane ilköğretim okullarına alınacak öğrencilerin, hastanede tedavi görüyor olması, zorunlu ilköğretim çağında olması ve sağlık durumunun eğitim-öğretim görmeye elverişli olduğunun doktor tarafından belirtilmesi gerekmektedir.
Bu kurumlarda gerektiğinde seviye gruplarına göre birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılır. Programlarda, öğrencilerin hastalığı ve hastane şartları göz önüne alınarak gereken esneklik sağlanır. Sınıfa gelemeyecek durumdaki öğrencilere odalarında eğitim verilir.
Sınıf mevcudu en fazla 10 öğrenciden oluşur, 5 öğrenci için bir grup açılabilir. Okul öncesi için bir öğretmen, diğer sınıflar için iki öğretmen görevlendirilir. Öğretmenlerden birisi il milli eğitim müdürlüğünce, müdür yetkili öğretmen olarak görevlendirilir. Müdür yetkili öğretmen aynı zamanda sınıf da okutur. Milli eğitim müdürlüğü, hastaneye yakın okullardan branş öğretmenlerini, müdür yetkili öğretmenin önerileri doğrultusunda görevlendirir.
Bir aydan fazla hastane ilköğretim okuluna devam eden öğrencinin başarı durumu ve gelişimi okuluna bildirilir; sınıf geçme ve diploma işlemleri kayıtlı bulunduğu okul tarafından yürütülür.
03-06 yaş grubunda, hastanede tedavi gören en az on öğrenci için, başvuru olduğu ve hastanede uygun mekan ayrıldığı takdirde, hastane ilköğretim okullarında "hastane anasınıfı" açılır.

8. İlimizde bulunan hastane ilköğretim okulları hangileridir?
Hacettepe Üniversitesi Çocuk Hastanesi İlköğretim Okulu
Dr. Sami Ulus Çocuk Hastanesi İlköğretim Okulu
Ankara Hastanesi İlköğretim Okulu
S.S.K. Hastanesi İlköğretim Okulu
Atatürk Sanatoryum Hastanesi İlköğretim Okulu
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İlköğretim Okulu
Onkoloji Hastanesi İlköğretim Okulu
Gazi Hastanesi İlköğretim Okulu

9. Evde eğitim süreci nasıl gerçekleştirilmektedir?
Zorunlu öğrenim çağındaki fiziksel, duygusal, sosyal ve iletişim yetersizliği nedeniyle, (bireyin sürekli bakım ve tedavisini gerektiren bir hastalığı nedeniyle okul devam edemeyecek durumda olan bireyler) eğitim-öğretim kurumlarından doğrudan yararlanamayacak durumda olan bireylerin eğitimleri, Eğitsel Tanılama, izleme ve değerlendirme ekibinin yöneltme kararı doğrultusunda özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından planlanır. İlköğretim çağındaki öğrencinin enyakın ilköğretim okuluna kaydı yapılır. İl veya ilçe Milli eğitim müdürlüğü, ilköğretim çağı çocuklarının kayıtlarının olduğu okullardan sınıf ve branş öğretmenlerini, gezerek özel eğitim görevi verilen öğretmenlerin önerileri doğrultusunda görevlendirir.
Evde eğitim, bir destek eğitim hizmeti olmayıp, eğitim-öğretim hizmetlerinin bireyin yetersizliği nedeniyle evde verilmesi temeline dayanır. Planlanan bu eğitim doğrultusunda birey, aile ve eğitimci birlikte çalışır.
Ayrıca zorunlu öğrenim çağı dışında kalmış olup, çeşitli nedenlerle ilköğretim okulu eğitimini almamış olan bireyler; iş eğitim merkezi, yaygın eğitim merkezi ve açık ilköğretim okulu eğitimlerinden yararlanabilirler. Yine özel eğitim gerektiren bireyler özel özel eğitim merkezlerinin verdiği eğitimden de yararlanabilirler. Özel eğitimde eğitime erken başlanması bir ilkedir. Eğer özel eğitim gerektiren birey herhangi bir resmi özel eğitim kurumundan yararlanamayacak ise özel özel eğitim merkezlerinin verdiği eğitiminden de yararlanabilirler.

10. Görme yetersizliği olan bireyler için açılan okul veya kurumlar hakkında bilgi alabilir miyiz?
Görme yetersizliği olan bireyler için, kaynaştırma uygulamaları esas olmakla birlikte, her tür ve kademede,gündüzlü ve yatılı özel eğitim kurumları Bakanlıkça açılır. Bu okullara görme engelli öğrenciler yatılı veya gündüzlü olarak alınır. Maddi durumlarının yetersizliği nedeniyle parasız yatılılık şartlarına uygun olan öğrenciler sınavsız olarak parasız yatılı öğrenciliğe kabul edilirler. Bu okullarda karma eğitim yapılmaktadır.
Öğretim süresi zorunlu temel eğitim de olduğu gibi 8 yıldır. Ayrıca anasınıfı eğitimi yanı sıra bir yıl hazırlık eğitimi de verilmektedir. Hazırlık sınıfının süresi bir yıldır. Hazırlık sınıfına her öğrencinin alınması yerine ilköğretim çalışmalarına değişik sebeplerle hazır olmayan çocuklar alınmaktadır.
Bu okullara çocukların kayıtlarının yapılabilmesi için zorunlu eğitim çağında olmaları ve 16 yaşını geçmemiş olmaları gerekmektedir. Görme engelliler ilköğretim okullarına çift engeli olmayan, tuvalet eğitimini kazanmış görme engelli öğrenciler alınmaktadır.
Görme yetersizliği olan öğrenciler için açılan ilköğretim okullarına devam eden öğrencilerden orta düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan öğrenciler için gerektiğinde okul bünyesinde özel eğitim sınıfı da açılabilir.
Ankara da iki tane görme engelliler ilköğretim okulu bulunmaktadır. Bu okullar Türkiye' nin her yerinden öğrenci kabul etmektedir.
Bu kurumlarda Bakanlıkça hazırlanan eğitim programları uygulanır. Görme engelliler için ayrıca Bağımsız hareket, Aletli müzik, iş-sanat, modelaj-iş,daktilografi,bireysel toplu etkinlik gibi ilave derslerde verilmektedir.
Sınıf mevcutları okul öncesi, ilköğretim ve yaygın eğitimde en fazla 10, orta öğretimde en fazla 20 öğrencidir.
Görme engelliler ilköğretim okullarından mezun olan öğrenciler ortaöğretim kurumlarından kaynaştırma öğrencisi olarak yararlanırlar.

11. Ortopedik yetersizliği olan çocuklar için açılan okullarda verilen eğitim hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Doğuştan ya da sonradan çeşitli nedenlerle, iskelet, kas, eklemler ve sinir sisteminde olağandışı durumlar meydana gelmiş kişilere ortopedik özürlü denir.Genellikle mekezi sinir sisteminin zedelenmesinden dolayı bedensel özür meydana gelir. Bedensel yetersizliğe ateşli hastalıklar, oksijen yetmezliği, zehirlenme, doğuştan olan nedenler ve kazalar yol açmaktadır.

Ortopedik özürlü çocuklar, sağlık sorunlarından dolayı okula devamları aksayan ya da öğrenimleri için özel hizmetleri ve donatımı gerektiren çocuklardır. Bu çocuklar, bedensel yetersizliği dışında öğrenme güçlüğü, konuşma bozukluğu ve uyum problemleri gösterilebilir.

Okulun amacı,özel metot,araç-gereç ve tekniklerle beceri ve yeteneklerine göre öğrencileri yetiştirmek.Bu okullarda normal okullarda uygulanan eğitim programı uygulanır, farkı, okulda fiziksel özelliklerin düzenlenmesi.

Ankara 'da Doğan Çağlar İlköğretim Okulu ve Doğan Çağlar Meslek Lisesi bulunmaktadır.Okul,yatılı okul statüsündedir tam gündür, yatılı ve gündüzlü olarak eğitim vermektedir.
Okula Alınma Koşulları:Türkiye'nin her yerinden, ortopedik özüründen başka ikinci bir özrü bulunmayan ortopedik özürlü öğrenci alınmaktadır.Okula müracaat eden öğrencinin günlük ihtiyaçlarını (temizlik, giyim, yemek yeme, tuvalet vs.)kendi başına karşılayabilir durumda olması gerekmektedir.Meslek lisesine müracaat edenler eylül ayı başında okul tarafından yazılı ve sözlü sınavla alınmaktadır.

12. İşitme yetersizliği olan çocuklar için açılan okullar hakkında bilgi alabilir miyiz?
İşitme yetersizligi olan bireyler için, kaynaştırma uygulamaları esas olmakla birlikte her tür ve kademede, gündüzlü ve/veya yatılı özel eğitim kurumları açılır.

Bu okullarda eğitim programı olarak 4-5-6 yaş sınıflarında okul öncesi eğitim programı ,ilköğretim sınıflarında ise ilköğretim programı uygulanmaktadır. Bu programlar, işitme engellilerin özelliklerine göre düzenlenmiş yöntemlerle verilir.Bu yöntemlerle ve gerekli önlemlerle bu çocukların işiten akranları gibi konuşmaları hedeflenmiştir. Ancak dilin edinimi oldukça yavaş olur.Bu nedenle işitme engelli çocukları erken yaşta cihazlandırmak ve erken yaşta eğitime almak gerekmektedir.

Bu okullarda ses yalıtımı yapılmış sınıflarda eğitim verilmektedir.Gerekli işitme cihazları kullanılarak öğretmenin sesi hiçbir kayba uğramadan doğrudan öğrenciye ulaşmakta ve öğrenci sesi doğrudan alabilmektedir. Bu okullarda işaret dili kullanılmamaktadır.

İşitme engelli çocukların normal okullarda kaynaştırma eğitimine alınması, işitme engelliler ilköğretim okullarına ya da işitme engelliler meslek liselerine yerleştirilmesi yine RAM' larda oluşturulan eğitsel tanılama, izleme ve değerlendirme ekibi tarafından yapılır. RAM da eğitsel tanısı konur ve İl Özel Eğitim Kurulu 'na sunulur İl Eğitim Kurulu'da karar verir.

Şu an halen Ankara'da eğitim veren üç işitme engelliler okulu bulunmakta.
Yahya Özsoy İşitme Engelliler İ.Ö.O. :Yatılı ,9 yaşını geçmemiş çift özürü olmayan çocuklar kabul edilmektedir.
Kemal Yurtbilir İşt.E. İ.ÖO. ve Meslek Lisesi bulunmaktadır.Çift özürü olmayan, 36 ayı geçmemiş öğrenciler alınmaktadır.
Yılmaz Balaban İşitme Engelliler İ.Ö.O. bulunmaktadır.
İşitme eng.İ.Ö.O.nu bitiren çocuklar normal eğitim veren liselere devam ederler.

13. Otistik çocuklar için açılan kurumlardan da söz edebilir misiniz?
Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen bir gelişim bozukluğudur.Otizm genellikle yaşamın ilk iki yılında ortaya çıkar ancak son yıllarda yapılan araştırmalar otizmin bebeklik çağıyla sınırlanmadığını, 36 aylık ve daha ileriki aylarda da ortaya çıkabileceğini doğrulamıştır. Erkek çocuklarda kız çocuklarına oranla daha fazla görülür.Otistik çocuklar genelde öğrenme güçlüğü çekerler, büyük bir bölümünde zeka geriliği görülse de, zeka seviyeleri normal çocuklar da vardır. Ancak genel zeka seviyeleri, ne olursa olsun otistik çocuklar çevrelerindeki dünyayı algılamakta ortak bir zorluk çekerler.

Tipik Özellikleri:Otistiklerde, etkilenme becerileri değişse de, bazı ortak belirtiler görülür. Bunlar;
.Sosyal ilişkilerde güçlük,
.Konuşma güçlüğü ,
.Sesiz iletişimde zorlanma,
.Oyun oynama ve hayal gücünü kullanmada zorlanma,
.Değişikliklere karşı tepki ve direnç gösterme.

OTİSTİK BİR ÇOCUK:

*Başkalarına karşı ilgisizdir,
*Göz temasından kaçınır,
*Başkalarıyla kendiliğinden iletişim kurmaz,
*Diğer çocuklarla oynamaz,
*Sürekli bir konu üzerinde konuşur, Sebebsiz şekilde ağlar, güler ve sebepsiz davranışlarda bulunur.
*Anlamsız sözleri üstüste tekrarlar,
*Nesnleri tutup sürekli döndürmekten hoşlanır. Değişikliklerden hoşlanmaz,
*Yaratıcılık gerektiren oyunları oynayamaz,
.
Ülkemizde 1995 yılından itibaren M.E.B. bünyesinde otistik çocukların eğitimleri ile ilgili çalışmalara başlanmıştır. Otistik Çoçuklar Eğitim Programı 1999-2000 öğretim yılında uygulanmaya konullmuştur.

Otistik Çocukların Eğitimleri:

Otistik çocukların eğitim görmeleri için, Otistik Çocuklar Eğitim Merkezleri açılmalıdır.Otistik özellikler gösteren her çocuğun bireysel farklılıkları ve performanslarına uygun eğitim alabilmeleri için iki çeşit kurum düşünülmelidir.

1.Bağımlı Oçem: Bir ilköğretim okulu bünyesinde açılırlar. İlköğretim çağına gelmiş, çeşitli programlarla kaynaştırma yoluyla ilköğretime devam edebilecek otistik çocuklar için açılan merkezlerdir.Burada kaynaştırma esastır. Yani gerekli önlemler alınarak normal akranlarıyla birlikte eğitim almasıdır..
2.Bağımsız Oçem: Otistik özellikleri ve bireysel farklılıkları nedeniyle bağımlı OÇEM'den yararlanamayacak durumda olan 3-15 yaş grubundaki çocuklar için kendilerine yetecek derecede yaşam becerilerini kazanmalarını sağlayacak bağımsız OÇEM'ler açılmakatadır.

A-Bireysel Eğitimin Uygulanması: Bireysel eğitim , çocuğun eğitsel performansı ve otistik özellikleri gözönünde bulundurularak çocuğa özgü planlama yapılmasıdır.

B-Grup Eğitiminin Uygulanması:Performans düzeyi grup eğitimi almaya uygun, yaş ve otistik özellikleri birbirine yakın olan çocuklar için grup eğitim planı hazırlanarak uygulanır.
Grup eğitiminden amaç, birden fazla çocuğun kaynaştırma eğitiminden faydalanmasını ve merkezin daha fazla sayıda çocuğa eğitim vermesini sağlamaktır.

C-Kaynaştırma yoluyla Eğitimin Uygulanması:OÇEM'e devam eden çocukların bireysel ve grup eğitiminin sonunda kaynaştırma eğitimi yoluyla eğitimi sağlanmalıdır.Bu eğitim programı yapılırken belirlenen ilköğretim okulunun koşulları bu programın uygulanmasına engel oluşturmayacak şekilde düzenlenmelidir.

:

Ülkemizde otistik çocukların tanılama ve yerleştırme süreci öğretilebilir ve eğitilebilir çocuklarda olduğu gibidir. Bu çocukların özel eğitim kurumuna yerleşterilmesi hastanede tıbbi tanılamadan sonra RAM'da eğitsel tanı konularak İl Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu kararıyla yapılır.
Bir yerleşim merkezinde otistik tanısı konulmuş üç çocuk varsa, uygun eğitim ortamı hazırlanarak bağımlı OÇEM açılır.Bağımlı OÇEM'de en çok üç dersane ve en fazla dokuz öğrenci bulunur.
Bağımsız OÇEM:Eğitim uygulama okullarının açılış esaslarına uygun açılır.Bağımlı ve bağımsız OÇEM'ler RAM'ın araştırma ve incelemeleri sonucunda İl Milli Eğitim Müdürlüğüne yapacağı teklife göre açılır ve kapanır.

OÇEM'E ALINACAK ÇOCUKLARDA ARANACAK KRİTERLER:
BAĞIMLI OÇEM:
1.İlköğretim çağında olmak
2.Tuvalet alışkanlığını kazanmış olmak
3.Sözel iletişim kurabilmek
4.Yoğun davranış problemleri(ağlama, öfke nöbetleri vb.)olmamak
5.Otistik özelliklerinden başka bir engeli bulunmamak
6.Eğitim-öğretimini engellemeyecek derecede psikomotor gelişimine sahip olmak.

BAĞIMSIZ OÇEM:
1.Üç yaşını doldurmuş olmak
2.Tuvalet gereksinimi(3-6) haber verebilmek. Altı yaş üzerindeki çocuklar için tuvalet alışkanlığını kazanmış olmak
3.Okula devamını engelleyecek derecede tedaviye gereksinimi olmamak.
4.Otistik özelliklerinden başka bir engeli bulunmamak.

Ankara Çankaya İlçesinde Kütükçü Alibey İ.Ö.O. bünyesinde Bağımlı Oçem açılmıştır. Mamak İlçesinde Çiğiltepe İ.Ö.O. bünyesinde bağımlı OÇEM açılmış. Çankaya İlçesinde Timur OÇEM (bağımsız OÇEM ) açılmıştır