ÖZÜRLÜLERDE SANAT EĞİTİMİ


Sanat çalışmaları, son yıllarda gerek normal gerekse özürlü çocukların eğitiminde gittikçe daha çok önem kazanmaktadır. Çünkü sanat eğitimi tüm gelişim alanlarına önemli katkıda bulunmakta, daha sevgi dolu, rahat bir ortamda öğrenmeyi kolaylaştırmaktadır.
Gelişim alanlarına göre sanat eğitiminin yararları şöyle özetlenebilir;
Fiziksel gelişimde; büyük-küçük kas motor koorsinasyonun gelişimine, el- göz koordinasyonunun gelişiminin desteklenmsine yardımcı olur.
Bilişsel gelişimde; kavram öğrenme, zıt kavramlar, matematikle ile ilgili beceriler, problem çözmeye yönelik becerilerin gelişiminin desteklenmesi, estetik ve artistik becerilerin gelişimine yardımcı olur.
Dil gelişiminde; alıcı ve ifade edici dil gelişiminin desteklenmesine sanatla ilgili kavramların adlandırılabilmesine yardımcı olur.
Sosyal gelişim alanında; paylaşma, işbirliği kurma, birlikte plan kurma, sözel iletişim kurma, gruba uyum sağlama gibi becerilerin geliştirilmesine ve destsklenmesine yardımcı olur.
Duygusal gelişim alanında ise; kendi duygularını fark edip ifade edebilmesine, öz saygısının gelişimine, yeterli olma ve güven duygusunun gelişimine yardımcı olur.

ÖZÜRLÜ ÇOCUKLARDA SANAT EĞİTİMİNDEKİ SORUNLAR

Bu alanda ülkemizde genelde basit etkinlikler yapılmaktadır. Eğitim kurumlarında gerken önemin verilmediği görülmektedir. Özellikle özürlülere yönelik sanat alanında kurs ve benzeri etkinliklere rastlanmamaktadır.

ÖZÜRLÜ ÇOCUKLARDA SANAT EĞİTİMİNE ÖNERİLER

Çocukların tüm gelişim alanları üzerinde etkili olan sanat eğitimi programları uygulanırken çocuklara aşağıdaki deneyimleri sağlayacak nitelikte olmasına dikkat edilmelidir:
*Çocuklara hem doğal hem de insan yapımı olan sanat eserlerini yoğun olarak inceleme fırsatı verilmelidir.
*Çocukların kendi düşüncelerini ve yaratıcı el becerilerini ortaya koyabilecekleri sanat çalışmaları aracılığıyla, bireysel duygu ve düşüncelerini en iyi şekilde ifade edbilmelerine yardımcı olunmalıdır.
*Çocukların kişisel yeteneklerine uygun olan ve estetik duygularını tatmin edici, el becerilerini geliştirici araç ve gereçlerle çalışılmalıdır.
*Çizgi, şekil, renk ve uzaysal ilişkilerle ilgili özelliklerin anlaşılmasına yönelik çevresel düzenlemeler yapılmalıdır.
*Resim, heykel, dekoratif düzenlemeler, mimari yapıtlar, halıcılık, dokumacılık gibi el sanatları tanıtılmalı ve bu alanda çalışmalar yapılmalıdır.
*Özel yaşamda, örneğin, ev dekorasyonunda ya da çevresel düzenlemelerde estetik algı ve becerilerini geliştirici yönde fırsatlar tanınmalıdır.
*Sanat eğitimi, çocuklarda olumlu tutum ve tavırları geliştirici, sanatla ilgili çalışmalara ilgiyi artırıcı, düşünebilme ve düşüncelerini ifade edbilme becerisini geliştirici, özellikle hayal gücünü ve yaratıcılığı uyarıcı nitelikte olmalıdır.
Eğitimcilerin görevi çocuğun somut deneyimler elde edebileceği çevresel düzenlemeleri yapmaktır.Çocuk, bu düzenlemeler içinde serbest olmalı, araştırarak, keşfederek, bazı karşılaştırmalar yaparak öğrenmelidir.Sanat çalışmalarında çocuğun kendi yaratıcı gücü ile problem çözebileceği çalışmalar tercih edilmelidir.Eğitimci gerekli durumlarda devreye girmelidir. Çocukların daha yaratıcı olmaları için eğiticilerin çocuklara aşağıdaki şekilde davranmaları gereklidir :
*Rahat, yaratıcılığa yönelik ve yapıcı olmalı; iyimser, olumlu, rahat, sağlıklı ve güvenli bir ortam oluştumalıdır.
*Gerekli yerlerde çocuğun başarısına destek olmalı ve gerçeğe dayalı içten övgülerde bulunmalıdır.
*Çalışmaları önceden planlayıp, araç ve gerecini hazırlamalıdır.
*Çevre ve doğadaki güzelliklere çocukların ilgisini çekmelidir.
*Çocuğu ilgi, beceri ve gelişim düzeyine göre değerlendirmeli ve müdahale etmemelidir.Bitirmesi için gerekli zamanı tanımalıdır ve ortaya çıkan ürünleri sergileyerek gereken değeri vermelidir.
*Çalışma sürecinde gerekli olan kuralları önceden açık olarak anlatmalı; hazırlık uygulama ve temizlik aşamalarında çocukların katılımını sağlamalıdır.

*Özürlülerle ilgili kuruluşlar, yerel yönetimler ve devlete bağlı ilgili diğer birimlerce (örneğin:Kültür Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı gibi) düzenlenen sanat kurslarından ücretsiz veya uygun ücret karşılığı faydalanmaları sağlanabilir.

KAYNAK:
1.Özürlüler Şurası,Çağdaş Toplum Yaşam ve Özürlüler, Komisyon Raporları Genel Kurul Görüşmeleri; T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı; 29 Kasım-02 Aralık 1999 Ankara




 

 
Ana Sayfa